
شیرآلات صنعتی در سیستمهای تصفیه آب برای قطع و وصل جریان، جلوگیری از برگشت آب، تغییر مسیر و در بعضی نقاط تنظیم جریان استفاده میشوند. نوع شیر باید متناسب با وظیفه آن انتخاب شود؛ زیرا شیری که برای ایزولهکردن یک خط مناسب است الزاماً برای تنظیم دقیق دبی انتخاب مناسبی نیست.

| نیاز خط | نوع شیر متداول | راهنمای کاربرد |
| قطع و وصل جریان | شیر توپی (Ball Valve) | برای ایزولهکردن بخشهای مختلف خط و باز و بستهکردن سریع مسیر کاربرد زیادی دارد. |
| قطع و وصل در خطوط با قطر بالاتر | شیر پروانهای (Butterfly Valve) | ساختار جمعوجورتری دارد و در بسیاری از خطوط صنعتی با سایز بالاتر استفاده میشود. |
| جلوگیری از برگشت آب | شیر یکطرفه (Check Valve) | اجازه عبور جریان در جهت طراحیشده را میدهد و از برگشت آن جلوگیری میکند. |
| تنظیم دقیق دبی کم | شیر سوزنی (Needle Valve) | برای تغییر تدریجی سطح عبور و تنظیم دقیقتر دبیهای محدود مناسب است. |
| جداسازی سیال از بخشی از مکانیزم | شیر دیافراگمی (Diaphragm Valve) | در سرویسهای سازگار میتواند برای آب یا مواد شیمیایی استفاده شود؛ جنس دیافراگم اهمیت زیادی دارد. |
| جنس شیر | ویژگی و کاربرد | محدودیت و نکته مهم | مناسبتر برای |
| UPVC / پیویسی سخت | سبک، بدون زنگزدگی و مقاوم در برابر بسیاری از مواد شیمیایی؛ در لولهکشی تصفیه آب بسیار رایج است. | فشار مجاز باید همراه با دمای کاری بررسی شود؛ افزایش دما میتواند فشار مجاز قطعات پلیمری را کاهش دهد. | خطوط آب خام و تصفیهشده، پیشتصفیه، RO و مواد شیمیایی سازگار |
| PP / پلیپروپیلن | وزن پایین و مقاومت شیمیایی مناسب در برابر بسیاری از محلولها؛ در تجهیزات و خطوط شیمیایی نیز کاربرد دارد. | نوع ماده، غلظت و دما باید بررسی شود؛ سازگاری PP برای همه مواد یکسان نیست. | خطوط مواد شیمیایی و کاربردهایی که PP با سیال سازگار است |
| PVDF / پلیوینیلیدن فلوراید | مقاومت شیمیایی و حرارتی مناسب برای بسیاری از سرویسهای سختتر و کاربردهای تخصصی. | قیمت بالاتر است و در خطوط عادی که متریال اقتصادیتر پاسخگوست معمولاً ضرورتی ندارد. | مواد شیمیایی خورندهتر و شرایط حساس متناسب با مشخصات سازنده |
| استنلس استیل / فولاد زنگنزن | استحکام مکانیکی بالا و قابلیت استفاده در بسیاری از خطوط صنعتی؛ در گریدهایی مانند 304 و 316 عرضه میشود. | عبارت «استیل» کافی نیست؛ گرید، کیفیت آب و احتمال خوردگی باید بررسی شود. SS316 نیز در همه محیطها مصون از خوردگی نیست. | خطوط صنعتی، آب تصفیهشده و سرویسهایی با نیاز مکانیکی یا فشار بالاتر |
| برنج | مقاوم، جمعوجور و متداول در شیرهای رزوهای و تجهیزات جانبی آب. | در آبهای شور، کلراید بالا یا محیطهای خورنده باید با احتیاط بیشتری انتخاب شود. | خطوط آب و تجهیزات جانبی در شرایط سازگار با برنج |
جنس نوشتهشده برای شیر معمولاً جنس بدنه را بیان میکند و لزوماً جنس تمام قطعات در تماس با سیال نیست. نشیمنگاه (Seat)، آببند (Seal)، اورینگ (O-Ring) و دیافراگم نیز میتوانند با آب یا ماده شیمیایی تماس داشته باشند.
در خطوط اسید، قلیا، مواد شستوشوی CIP و سایر مواد شیمیایی، بهتر است سه مورد کنار هم بررسی شوند: جنس بدنه، جنس قطعات آببندی و نوع و غلظت ماده شیمیایی. سالمماندن بدنه بهتنهایی تضمین نمیکند که آببندی شیر با سیال سازگار باشد.
سایز اتصال، اندازه واقعی مسیر عبور آب را بهتنهایی مشخص نمیکند. طراحی داخلی شیر میتواند باعث شود دو شیر با سایز اسمی یکسان، ظرفیت عبور و افت فشار متفاوتی داشته باشند.
در خطوطی که افت فشار اهمیت دارد، میتوان ضریب جریان (Kv یا Cv) اعلامشده توسط سازنده را نیز بررسی کرد. هدف از این مشخصه این است که انتخاب شیر فقط بر اساس قطر رزوه یا فلنج انجام نشود.
فشار اسمی (PN) یکی از مشخصات فشار شیر است، اما عدد آن نباید جدا از دمای کاری تفسیر شود. این موضوع در شیرهای پلیمری اهمیت بیشتری دارد، زیرا فشار مجاز بسیاری از قطعات پلیمری با افزایش دما کاهش پیدا میکند. فشار واقعی خط و دمای سیال باید با اطلاعات همان مدل تطبیق داده شوند.
نشتی یا سفتشدن مکرر شیر میتواند از رسوب و ذرات، خرابی نشیمنگاه یا آببندی، ناسازگاری شیمیایی، فشار و دمای نامناسب یا تنش مکانیکی لولهکشی ناشی شود. تعویض مکرر شیر با همان نمونه، بدون بررسی علت، ممکن است فقط خرابی بعدی را به تعویق بیندازد.
برای جایگزینی دقیق، فقط گفتن «شیر 1 اینچ» کافی نیست. نوع شیر، سایز، جنس بدنه، نوع اتصال، فشار و دمای کاری، نوع سیال و فضای نصب را مشخص کنید. در صورت موجودبودن شیر قبلی، تصویر کامل، نوشتههای روی بدنه و کد محصول نیز ارسال شود.
انواع شیرآلات صنعتی مورد استفاده در سیستمهای تصفیه آب در متریال، سایز، نوع اتصال و ساختارهای مختلف قابل بررسی و تأمین هستند. برای جایگزینی شیر موجود، مشخصات فنی یا تصویر نمونه قبلی میتواند مبنای تطبیق دقیقتر محصول قرار گیرد.
