پمپ تزریق یا دوزینگ پمپ (Dosing Pump) مقدار مشخصی ماده شیمیایی را به جریان آب اضافه می‌کند. در دستگاه اسمز معکوس (RO)، از آن برای تزریق آنتی‌اسکالانت، متابی‌سولفیت سدیم، اسید، قلیا یا مواد گندزدا در نقاط مناسب فرآیند استفاده می‌شود. در مدل دیافراگمی، حرکت رفت‌وبرگشتی دیافراگم و عملکرد شیرهای یک‌طرفه باعث مکش محلول از مخزن و انتقال آن به خط می‌شود. مقدار تزریق بر اساس مدل با تعداد ضربه، طول کورس یا سرعت موتور تنظیم می‌شود. روشن بودن پمپ به‌تنهایی به معنی تزریق صحیح نیست؛ دبی واقعی باید کنترل شود.
| مشخصه فنی | مشخصات و گزینه‌های رایج | کاربرد در دستگاه RO | نکات مهم هنگام خرید |
| نوع پمپ تزریق | سلونوئیدی دیافراگمی، موتوری دیافراگمی و پیستونی | تزریق مقدار مشخصی از مواد شیمیایی به آب | نوع پمپ را بر اساس مقدار تزریق، فشار خط و مدت کارکرد انتخاب کنید. |
| برندهای رایج | اینجکتا (Injecta)، سکو (SEKO)، اتاترون (Etatron)، پرومیننت (ProMinent)، گراندفوس (Grundfos) | انتخاب برند و مدل براساس ظرفیت‌ها و شرایط کاری مختلف | علاوه بر برند، به مدل پمپ و دسترسی به قطعات یدکی توجه کنید. |
| ظرفیت تزریق | حدود ۰٫۴ تا ۲۰۰ لیتر بر ساعت در نمونه‌هایی از پمپ‌های صنعتی | تعیین مقدار ماده شیمیایی که در هر ساعت به آب اضافه می‌شود | ظرفیت پمپ باید با مقدار ماده موردنیاز دستگاه هماهنگ باشد. |
| فشار کاری مجاز | حدود ۱ تا ۲۵ بار در نمونه‌هایی از پمپ‌های تزریق | انتقال ماده شیمیایی به داخل لوله آب تحت فشار | پمپ باید توانایی تزریق ماده در فشار واقعی خط را داشته باشد. |
| جنس هد پمپ | پی‌وی‌دی‌اف (PVDF)، پی‌وی‌سی (PVC)، پلی‌پروپیلن (PP) و استیل ۳۱۶ | مقاومت بخش تماس پمپ با ماده شیمیایی | جنس هد باید با نوع و غلظت ماده تزریقی سازگار باشد. |
| جنس دیافراگم | تفلون (PTFE) و سایر مواد مقاوم شیمیایی | ایجاد مکش و فشار برای انتقال ماده شیمیایی | دیافراگم باید در برابر ماده تزریقی مقاوم و قابل تعویض باشد. |
| جنس آب‌بند و شیرها | لاستیک EPDM، لاستیک FKM، تفلون و سایر مواد مطابق مدل | جلوگیری از نشتی و برگشت ماده شیمیایی | جنس آب‌بندها و شیرها نیز باید با ماده شیمیایی سازگار باشد. |
| روش تنظیم مقدار تزریق | تنظیم تعداد ضربه، طول حرکت دیافراگم یا سرعت موتور | افزایش یا کاهش مقدار ماده تزریقی | پمپ باید امکان تنظیم مقدار تزریق موردنیاز را داشته باشد. |
| نوع کنترل تزریق | دستی، پالسی، آنالوگ و دیجیتال | کنترل مقدار تزریق به‌صورت ثابت یا متناسب با جریان آب | اگر دبی آب تغییر می‌کند، مدل دارای کنترل خودکار مناسب‌تر است. |
| برق مصرفی | تک‌فاز یا سه‌فاز، بسته به مدل | تأمین برق پمپ از تابلو کنترل دستگاه | ولتاژ و توان مصرفی پمپ باید با تابلو برق سازگار باشد. |
| درجه حفاظت بدنه | مانند IP65 در برخی مدل‌ها | محافظت از بخش‌های الکتریکی در برابر گردوغبار و پاشش آب | درجه حفاظت را متناسب با رطوبت و شرایط محیط نصب انتخاب کنید. |
| شرایط مکش | ارتفاع مجاز مکش و قطر شیلنگ، مطابق مدل | انتقال ماده شیمیایی از مخزن به پمپ | فاصله و ارتفاع مخزن نباید باعث اختلال در مکش یا هواگرفتگی شود. |
| تجهیزات جانبی | صافی مکش، شیر تزریق، هواگیر، شیر اطمینان و شیر ضدسیفون | جلوگیری از گرفتگی، اضافه‌فشار و تزریق ناخواسته | تجهیزات جانبی موردنیاز باید متناسب با شرایط نصب انتخاب شوند. |
| قابلیت کالیبراسیون | اندازه‌گیری مقدار واقعی تزریق با ظرف مدرج | اطمینان از تزریق مقدار صحیح ماده شیمیایی | امکان اندازه‌گیری و تنظیم دقیق دبی واقعی پمپ وجود داشته باشد. |
سلونوئیدی دیافراگمی: محرک الکترومغناطیسی دارد؛ کم‌حجم و رایج در تزریق با دبی کم تا متوسط در RO.
موتوری دیافراگمی: با الکتروموتور کار می‌کند؛ در بسیاری از ظرفیت‌های بالاتر و کاربردهای پیوسته صنعتی استفاده می‌شود.
پیستونی: با حرکت پیستون محلول را جابه‌جا می‌کند؛ در برخی کاربردهای فشار بالا استفاده می‌شود و انتخاب آب‌بندی مناسب اهمیت دارد.
آنتی‌اسکالانت برای کاهش احتمال رسوب ممبران؛ متابی‌سولفیت سدیم (SMBS) برای حذف کلر آزاد پیش از ممبران‌های حساس؛ اسید یا قلیا برای تنظیم pH؛ و مواد گندزدا در بخش‌های مجاز پیش‌تصفیه یا پس‌تصفیه استفاده می‌شوند. محل تزریق هر ماده باید بر اساس طراحی فرآیند تعیین شود. کلر آزاد می‌تواند به ممبران‌های پلی‌آمیدی آسیب برساند.
توضیح جدول: محدوده‌های دبی و فشار، متعلق به مجموعه مدل‌های یک سری‌اند و بیشینه‌های آن‌ها الزاماً در یک مدل هم‌زمان به دست نمی‌آیند. سایر گزینه‌ها نیز بسته به کد محصول تغییر می‌کنند.
اگر دبی آب Qw برحسب مترمکعب/ساعت، دوز D برحسب میلی‌گرم/لیتر و غلظت همان ماده در محلول آماده‌شده C برحسب گرم/لیتر باشد، دبی محلول تزریقی (لیتر/ساعت) از رابطه Qd = (Qw × D) ÷ C محاسبه می‌شود.
مثال: دبی آب ۱۰، دوز ۳ و غلظت محلول ۳۰ = دبی تزریق ۱ لیتر/ساعت
دوز و غلظت باید بر مبنای یکسان (ماده مؤثر یا محصول تجاری) تعریف شده باشند؛ دوز واقعی آنتی‌اسکالانت از آنالیز آب و توصیه سازنده تعیین می‌شود.
علت‌های احتمالی ← خالی بودن مخزن، هواگرفتگی یا گرفتگی شیرهای یک‌طرفه
راهکار ← سطح محلول، مکش و دهش و هواگیری بررسی شود.
علت‌های احتمالی ← گرفتگی صافی، حباب هوا یا فشار زیاد خط
راهکار ← دبی واقعی اندازه‌گیری و فشار دهش و شیرها کنترل شود.
علت‌های احتمالی ← هواگرفتگی، تغییر فشار یا اختلال فرمان
راهکار ← هواگیری، فشار و سیگنال کنترل بررسی شود.
علت‌های احتمالی ← آسیب دیافراگم، آب‌بند یا اتصالات
راهکار ← پس از توقف ایمن و تخلیه فشار، قطعات بررسی شوند.
علت‌های احتمالی ← تنظیم نادرست، نشتی یا جریان ناخواسته
راهکار ← دبی واقعی و تجهیزات ضدسیفون بررسی شوند.
علت‌های احتمالی ← اشکال برق، حفاظت یا فرمان
راهکار ← برق، فیوز و فرمان تابلو کنترل شود.
خیر؛ سازگاری هد، دیافراگم، شیرها و آب‌بندها با ماده و غلظت آن ضروری است.
نه لزوماً؛ دبی واقعی به فشار خط و شرایط مکش وابسته است و باید کالیبره شود.
دوز ناکافی خطر رسوب را بالا می‌برد و دوز بیش از حد مصرف ماده و احتمال اختلال فرآیند را افزایش می‌دهد.
در صورت آسیب، نشتی یا طبق دوره نگهداری تعیین‌شده توسط سازنده.
انتخاب پمپ تزریق مناسب به دبی و فشار موردنیاز، نوع و غلظت ماده شیمیایی، جنس قطعات و شیوه کنترل بستگی دارد. برای انتخاب یا جایگزینی پمپ، اطلاعات محلول، فشار خط، دبی آب و مشخصات پمپ فعلی را در اختیار کارشناسان فروش دریا صنعت قرار دهید.
