در سیستمهای اسمز معکوس (RO)، علاوه بر رسوبات معدنی، رشد باکتریها، قارچها، جلبکها و سایر میکروارگانیسمها نیز یکی از عوامل اصلی کاهش راندمان دستگاه محسوب میشود. این آلودگیها به مرور زمان لایهای چسبنده به نام بیوفیلم (Biofilm) روی سطح ممبرانها و تجهیزات تشکیل میدهند که باعث افت عملکرد سیستم میشود. بایوسایدها و مواد شستشوی زیستی، مواد شیمیایی تخصصی هستند که برای کنترل، حذف و پاکسازی آلودگیهای میکروبی و بیولوژیکی از سیستمهای تصفیه آب طراحی شدهاند. استفاده صحیح از این مواد موجب حفظ راندمان سیستم، افزایش طول عمر ممبرانها و کاهش هزینههای بهرهبرداری خواهد شد.
استفاده از این مواد مزایای متعددی دارد، از جمله:
جلوگیری از تشکیل بیوفیلم روی ممبرانها
کنترل رشد باکتریها، قارچها و جلبکها
افزایش طول عمر ممبرانهای RO
حفظ کیفیت آب تولیدی
کاهش افت فشار سیستم
کاهش دفعات شستشوی اضطراری (CIP)
افزایش راندمان و پایداری عملکرد دستگاه
کاهش هزینههای تعمیرات و نگهداری
در صورت وجود مواد آلی و شرایط مناسب، میکروارگانیسمها روی سطح ممبران شروع به رشد میکنند. این موجودات با ترشح مواد پلیمری، لایهای چسبنده ایجاد میکنند که به آن بیوفیلم گفته میشود.
بیوفیلم باعث میشود:
منافذ ممبران مسدود شوند.
افت فشار سیستم افزایش یابد.
دبی تولید آب کاهش پیدا کند.
کیفیت آب تولیدی افت کند.
مصرف انرژی افزایش یابد.
عمر ممبران کاهش پیدا کند.
این مواد با از بین بردن میکروارگانیسمها و حذف لایههای بیولوژیکی، شرایط رشد مجدد آلودگیها را کنترل میکنند. همچنین در فرآیند شستشوی شیمیایی (CIP)، مواد شستشوی زیستی باعث جدا شدن بیوفیلم از سطح ممبران شده و عملکرد سیستم را تا حد زیادی بازیابی میکنند.
بایوسایدها و مواد شستشوی زیستی برای کنترل یا حذف موارد زیر استفاده میشوند:
باکتریها
قارچها
جلبکها
مخمرها
بیوفیلمهای میکروبی
لجنهای زیستی
مواد آلی تجمعیافته روی ممبران
استفاده از این مواد در شرایط زیر توصیه میشود:
افزایش افت فشار ممبران
کاهش دبی تولید آب
افزایش شاخص SDI آب ورودی
مشاهده آلودگیهای بیولوژیکی در سیستم
توقف طولانیمدت دستگاه
انجام شستشوی دورهای ممبرانها (CIP)
برای دستیابی به بهترین نتیجه، رعایت موارد زیر ضروری است:
انتخاب ماده سازگار با نوع ممبران
رعایت غلظت و زمان تماس توصیهشده
شستشوی کامل سیستم پس از پایان عملیات
استفاده از تجهیزات مناسب برای تزریق یا شستشو
اجرای فرآیند توسط افراد آموزشدیده
عدم کنترل آلودگیهای میکروبی میتواند باعث بروز مشکلات زیر شود:
تشکیل بیوفیلم روی ممبران
افزایش افت فشار سیستم
کاهش ظرفیت تولید آب
افت کیفیت آب خروجی
افزایش دفعات شستشوی شیمیایی
افزایش مصرف انرژی
کاهش عمر ممبران و تجهیزات
افزایش هزینههای بهرهبرداری
انتخاب محصول مناسب به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
نوع آلودگی میکروبی
نوع ممبران RO
کیفیت آب خام
دمای آب
شرایط بهرهبرداری سیستم
سازگاری ماده با ممبران
روش شستشوی مورد استفاده (CIP یا تزریق)
نکات مهم نگهداری
در محیط خشک و خنک نگهداری شود.
از تابش مستقیم نور خورشید محافظت شود.
از یخزدگی جلوگیری شود.
در ظروف دربسته و استاندارد نگهداری گردد.
از اختلاط با سایر مواد شیمیایی بدون بررسی سازگاری خودداری شود.
خیر. بایوساید بیشتر برای کنترل و از بین بردن میکروارگانیسمها استفاده میشود، در حالی که مواد شستشوی زیستی برای حذف بیوفیلم و آلودگیهای بیولوژیکی از سطح ممبران در فرآیند شستشوی شیمیایی کاربرد دارند. با این حال، این دو محصول معمولاً در کنار یکدیگر برای کنترل کامل آلودگیهای زیستی استفاده میشوند.
بسته به کیفیت آب، شرایط بهرهبرداری و نتایج پایش سیستم، برنامه مصرف میتواند متفاوت باشد و معمولاً بر اساس دستورالعمل نگهداری و نتایج آنالیز آب تعیین میشود.
بله. انتخاب محصول نامناسب یا استفاده از غلظت و زمان تماس غیر استاندارد میتواند به ممبران آسیب برساند؛ بنابراین همواره باید از مواد سازگار با نوع ممبران و مطابق دستورالعمل سازنده استفاده شود
