گیج فشار (Pressure Gauge)گیج فشار (Pressure Gauge) و پرشر سوئیچ (Pressure Switch) هر دو با فشار سیستم مرتبط هستند ، اما وظیفه متفاوتی دارند. گیج برای مشاهده مقدار فشار استفاده می‌شود؛ پرشر سوئیچ با رسیدن فشار به نقطه مشخص، وضعیت کنتاکت خود را تغییر می‌دهد و در مدار کنترل یا حفاظت دستگاه نقش دارد. و پرشر سوئیچ (Pressure Switch) هر دو با فشار سیستم مرتبط هستند ، اما وظیفه متفاوتی دارند. گیج برای مشاهده مقدار فشار استفاده می‌شود؛ پرشر سوئیچ با رسیدن فشار به نقطه مشخص، وضعیت کنتاکت خود را تغییر می‌دهد و در مدار کنترل یا حفاظت دستگاه نقش دارد.
| انواع | کاربرد در دستگاه تصفیه آب | مزیت یا تفاوت اصلی | نکته مهم برای انتخاب و بهره‌برداری |
| گیج فشار خشک (Dry Pressure Gauge) | نمایش فشار در نقاط نسبتاً پایدار مانند خطوط ورودی، خروجی فیلترها و بخش‌های کم‌لرزش | ساختار ساده و مناسب برای پایش عمومی فشار | رنج، قطر صفحه، نوع و سایز اتصال و جنس قطعات در تماس با سیال با محل نصب تطبیق داده شود. |
| گیج فشار روغنی یا مایع پر (Liquid-Filled Pressure Gauge) | پایش فشار نزدیک پمپ‌ها یا نقاط دارای لرزش و ضربان | مایع داخل محفظه اثر لرزش روی حرکت عقربه را کاهش می‌دهد و خواندن فشار را پایدارتر می‌کند. | اگر نوسان عقربه جدید یا شدید است، فقط با تعویض گیج مسئله را پنهان نکنید؛ علت نوسان واقعی فشار نیز بررسی شود. |
| گیج فشار استنلس استیل (Stainless Steel Pressure Gauge) | خطوطی که مقاومت بدنه و اجزای در تماس با سیال اهمیت بیشتری دارد | برای شرایط صنعتی و سیالاتی که انتخاب متریال اهمیت بالاتری دارد، گزینه‌های متنوعی ارائه می‌شود. | عبارت «استیل» به‌تنهایی کافی نیست؛ گرید و جنس اجزای در تماس با سیال باید با آب شور یا ماده شیمیایی سازگار باشد. |
| گیج دارای دیافراگم سیل (Diaphragm Seal Gauge) | سیالات خورنده، آلوده، رسوب‌گذار یا شرایطی که تماس مستقیم سیال با مکانیزم گیج مناسب نیست | دیافراگم، مکانیزم اندازه‌گیری را از سیال فرآیندی جدا می‌کند. | جنس دیافراگم، نوع اتصال و سازگاری با سیال تعیین‌کننده‌اند؛ انتخاب نادرست می‌تواند خودِ مجموعه اندازه‌گیری را دچار خطا یا آسیب کند. |
| گیج اتصال از زیر (Bottom Connection) | نصب مستقیم روی لوله، کلکتور یا اتصالات دستگاه | اتصال فرآیندی در پایین بدنه قرار دارد. | هنگام جایگزینی، علاوه بر رنج، سایز و نوع رزوه و فضای نصب بررسی شود. |
| گیج اتصال از پشت (Back Connection) | نصب پنلی یا موقعیت‌هایی که صفحه گیج باید از روبه‌رو قابل مشاهده باشد | اتصال فرآیندی پشت گیج قرار دارد. | عمق پشت پنل، محل رزوه و ابعاد گیج قبلی برای جایگزینی اهمیت دارند. |
| پرشر سوئیچ فشار پایین (Low Pressure Switch) | تشخیص افت فشار و ایجاد فرمان حفاظتی در مدار کنترل | برای جلوگیری از ادامه کار سیستم در شرایط فشار ناکافی استفاده می‌شود. | اگر مرتب عمل می‌کند، قبل از تغییر Set Point فشار واقعی، فیلترها، شیرهای مسیر و وضعیت تأمین آب بررسی شوند. |
| پرشر سوئیچ فشار بالا (High Pressure Switch) | تشخیص افزایش فشار و ایجاد آلارم یا فرمان توقف | از منطق حفاظتی سیستم در برابر فشار بالاتر از حد تعریف‌شده پشتیبانی می‌کند. | بالا بردن Set Point برای حذف قطع‌های مکرر، بدون بررسی علت افزایش فشار، روش صحیح عیب‌یابی نیست. |
| پرشر سوئیچ قابل تنظیم (Adjustable Pressure Switch) | ایجاد فرمان در نقطه فشار تنظیم‌شده متناسب با منطق دستگاه | امکان تنظیم نقطه عملکرد در محدوده طراحی‌شده تجهیز | محدوده تنظیم، نوع کنتاکت، مشخصات الکتریکی و در مدل‌های مرتبط اختلاف قطع و وصل (Differential/Hysteresis) بررسی شود. |
انتخاب گیج فقط بر اساس فشار معمول دستگاه کافی نیست. رنج باید حداکثر فشار قابل انتظار در محل نصب را نیز پوشش دهد، اما انتخاب مقیاس بسیار بزرگ باعث می‌شود تغییرات کوچک فشار به‌سختی دیده شوند.
در زمان انتخاب، فشار عادی، فشارهای موقت احتمالی و محدودیت فشار تجهیزات همان خط در کنار هم بررسی شوند. هدف این است که گیج هم حاشیه اندازه‌گیری مناسبی داشته باشد و هم در محدوده کاری دستگاه خوانایی کافی ارائه دهد.
گیج فشار بسته به طراحی دستگاه می‌تواند در ورودی و خروجی پیش‌تصفیه، قبل و بعد از فیلتر کارتریجی، خط خروجی پمپ فشار بالا و بخش ممبران استفاده شود.
مقایسه فشار در نقاط مشخص می‌تواند تغییر مقاومت هیدرولیکی را آشکار کند؛ اما اختلاف فشار فقط وقتی معنی‌دار است که محل دقیق نقاط اندازه‌گیری مشخص باشد.
یکی از کاربردهای مهم گیج‌ها برای بهره‌بردار، مقایسه فشار دو طرف فیلتر است. اگر اختلاف فشار نسبت به وضعیت تمیز فیلتر به‌تدریج افزایش پیدا کند، این تغییر می‌تواند نشانه افزایش مقاومت عبور آب از آن بخش باشد.
بنابراین زمان تعویض فیلتر بهتر است فقط بر اساس تعداد روزهای کارکرد تعیین نشود. روند اختلاف فشار، وضعیت آب و حدود توصیه‌شده برای همان تجهیز اطلاعات مفیدتری برای تصمیم‌گیری فراهم می‌کنند.
این مقایسه فقط زمانی معتبر است که محل نصب دو گیج مشخص باشد و قرائت‌ها در شرایط کاری قابل مقایسه انجام شوند.
وقتی فشار دستگاه کاهش پیدا می‌کند، پمپ یکی از موارد قابل بررسی است؛ اما تنها علت احتمالی نیست. کمبود فشار آب ورودی، گرفتگی فیلتر، محدودشدن مسیر لوله، وضعیت نامناسب شیرها، نشتی یا تغییر دبی نیز می‌توانند فشار را تغییر دهند.
برای پیدا کردن علت، فشار چند نقطه دستگاه با وضعیت معمول همان سیستم مقایسه شود. مشخص‌شدن اینکه افت فشار از کدام بخش آغاز شده، می‌تواند محدوده عیب‌یابی را بسیار کوچک‌تر کند.
تکرار قطع توسط Low Pressure Switch یا High Pressure Switch الزاماً به معنی خرابی خود سوئیچ نیست؛ پرشر سوئیچ در بسیاری از دستگاه‌ها در حال گزارش یک وضعیت حفاظتی است.
در قطع فشار پایین، فشار واقعی خوراک، گرفتگی فیلترها، وضعیت شیرها، پمپ ورودی و تأمین آب بررسی شوند. در قطع فشار بالا نیز فشار واقعی خط، مسیر خروجی، وضعیت شیرها و شرایط عملکرد پمپ کنترل شوند.
تغییر Set Point فقط برای جلوگیری از قطع دستگاه می‌تواند حفاظت طراحی‌شده سیستم را مختل کند. نقطه تنظیم باید با محدوده مجاز تجهیزات و منطق کنترلی دستگاه هماهنگ باشد.
اگر دستگاه در چند نقطه گیج فشار داشته باشد، مقایسه قرائت‌ها می‌تواند محل احتمالی افزایش مقاومت جریان را مشخص‌تر کند. برای مثال اگر فشار قبل از یک تجهیز مشابه گذشته باشد اما فشار بعد از آن کاهش پیدا کند و اختلاف دو نقطه به‌مرور بیشتر شود، همان بخش نیاز به بررسی دارد.
این روش زمانی ارزش بیشتری دارد که فشارهای عادی دستگاه از قبل ثبت شده باشند. در این حالت بهره‌بردار فشار فعلی را با Baseline همان دستگاه مقایسه می‌کند، نه با یک عدد عمومی که ممکن است برای طراحی دیگری باشد.
ثبت دوره‌ای فشار نقاط اصلی، در کنار دبی آب تولیدی، دبی پساب و TDS، امکان مشاهده روند تغییر عملکرد دستگاه را فراهم می‌کند.
افزایش تدریجی اختلاف فشار فیلتر، کاهش فشار خوراک یا تغییر غیرمعمول فشار در بخش ممبران ممکن است پیش از ایجاد توقف جدی قابل مشاهده باشد. برای بهره‌برداری، روند تغییرات معمولاً از یک عدد لحظه‌ای اطلاعات بیشتری ارائه می‌دهد.
برای گیج فشار، علاوه بر رنج و واحد نمایش، قطر صفحه، اتصال از زیر یا پشت، سایز و نوع رزوه، جنس قطعات در تماس با سیال و شرایط لرزش محل نصب ثبت شود.
برای پرشر سوئیچ نیز محدوده فشار، محدوده قابل تنظیم، نوع کنتاکت، مشخصات الکتریکی، نحوه اتصال و منطق عملکرد دستگاه اهمیت دارند. تصویر واضح از صفحه، پلاک، کد مدل و اتصال تجهیز قبلی قبل از بازکردن آن، احتمال انتخاب اشتباه قطعه جایگزین را کاهش می‌دهد.
انواع گیج فشار با مدل ها، رنج‌ها و قطرهای مختلف، پرشر سوئیچ فشار پایین، فشار بالا و مدل‌های قابل تنظیم متناسب با سیستم‌های تصفیه آب قابل سفارش ازمجموعه دریا صنعت هستند.
برای جایگزینی قطعه ، مدل، سایز و نوع اتصال، جهت اتصال و تصویر گیج یا برای پرشر سوئیچ رنج تنظیم، نوع کنتاکت، مشخصات الکتریکی و کد مدل قبلی به واحد فروش اعلام شود.
